|
|||||||||||||||||||||||||||
|
Historia rodziny Ryżych
Agnes Modlinska (z domu Agnieszka Ryży)
Wincenty Ryży urodził się w 1852 roku a zmarł w 1927roku. W młodości wyjechał do Petersburga, gdzie miał się kształcić na lekarza. Za działalność patriotyczną został przez władze carskiej Rosji zesłany na Sybir. W roku 1881r. został sprowadzony przez swego wuja dr Stanisława Drozdowskiego do Adampola. Po osiedleniu się wybudował tam dom, który stał się domem rodzinnym rodu Ryży. W roku 1883 r. ożenił się z Zofią z domu Kępka. Wkrótce przyszły na świat dzieci Wincentego i Zofii, czterech synów i trzy córki (Stanisław, Kazimierz, Józef, Czesław, Eugenia, Helena i Zofia). Zofia, żona Wincentego (1864 – 1951) była córką Ignacego Kępki (ur. 1813 – 1921 zm.)m, który był jednym z pierwszych adampolskich osadników. Według Adampolan żył 101 lat. W czasie wojny krymskiej służył w Dywizji Kozaków J. C. M. Sultana. Po rozwiązaniu Dywizji osiadł w Adampolu i ożenił się z Elżbietą.
Stanisław Ryży
(1884-1968) z całą rodziną wyjechał do Polski przed II Wojną Światową. W wojnie
1920 roku przeciwko Rosji Sowieckiej brał czynny udział jako ochotnik.
Po II wojnie światowej bywała wielokrotnie w ojczyźnie. m. in. w 1967 i w 1981
r. W 1975 r. W uznaniu za jej działalność – została odznaczona przez Radę
Państwa PRL Srebrną Orderem Zasługi. W 1981 r. otrzymała od Towarzystwa
Łączności z Polonią z zagranicą dyplom za wybitne osiągnięcia w dziele
umacniania patriotycznej więzi Polonii z macierzą. Już za życia jej rodziców, ojca – zesłańca, zaangażowanego w działalność patriotyczną i matki, córki Ignacego Kępki, liczni goście z całego świata odwiedzający Adampol i dom Ryżych, dokonywali wpisów do zeszytów pamiątkowych. Zofia Ryży zmarła w rodzinnym domu 15 sierpnia 1986 roku i została pochowana na adampolskim cmentarzu obok swoich rodziców.
Po śmieci Zofii Ryzy spadkobiercy Leslaf Rizi (Lesław Ryży) i Antoni
Dochoda postanowili zabezpieczyć pamiątki związane z dziejami osady. Dom ten
stał się miejscem, w którym gromadzone są pamiątki historii dotyczące Adampola i
życia jego mieszkańców.
Czesław Ryzy (1889 – 1973) ożenił się z Apolonią Minakowską. Z tego małżeństwa na świat przyszli: Edwin, Feliks, Agnieszka, Lesław, Eugeniusz i Barbara. Wlatach 60- tych Eugeniusz, Barbara i Agnieszka wyemigrowali z Adampola. Czesław Ryży zmarł w Australii podczas odwiedzin syna został tam pochowany.
Edwin Ryży (1920 – 1980) w 1935r. wyjechał w celach edukacyjnych do Polski, w 1941 r. wrócił do Turcji. Do 1945 r. pracował w Konsulacie Generalnym RP w Stambule jako tłumacz. Ukończył wydział literatury romańskiej na Uniwersytecie Stambule. Do 1968 r. dyrektor w Ministerstwie Turystyki Turcji, jednocześnie redaktor i spiker sekcji polskiej Radio Ankara, następnie dyrektor Departamentu Informacji w Centrum radiowo – Telewizyjnym w Ankarze. Pochowany w Adampolu.
Lesław Ryży
był wychowany przez swoją ciotkę Zofie Ryży. Zajmował się rolnictwem. Przez
wiele lat był wójtem w Adampola (1957 - 1975 r.). Podczas swojej kadencji w
latach 70-tych ubiegłego wieku, w celu zapobieżenia gwałtownemu rozrostowi
przylegających do Adampola miejscowości oraz dla ochrony adampolskich lasów,
przeprowadził akcję zasadzenia lasów iglastych. Walczył z nielegalną wycinką
drzew. Zelektryfikował wioskę.
Agnes Modlinska (z domu Agnieszka Ryży) jest już w piątym pokoleniu Polką, która urodziła się w Adampolu. Od początku towarzyszyła i pomagała ojcu Lesława w jego działalności. Do Polski przyleciała w 1984 roku w celach edukacyjnych. Tu poznała swego przyszłego męża. Ich kościelny ślub odbył się w Adampolu, gdzie rodzina od wielu pokoleń zawierała małżeństwa. W latach 1992 – 1995 prowadziła w Adampolu restaurację. Przez cały pobyt promowała polską kulturę i kuchnię. W roku 1992 brała czynny udział w organizowaniu 150-lecia założenia Adampola przez księcia Czartoryskiego oraz była członkiem zarządu fundacji kulturalnej Adampol - Turcja. W jubileuszowym roku uczestniczyła również w delegacji i pielgrzymce do Watykanu, gdzie zostali przyjęci przez Jana Pawła II. W roku 1992 przekazała do biblioteki Czartoryskich w Krakowie materiały archiwalne dotyczące Adampola. Aktywnie brała udział przy archiwizowaniu zbiorów materiałów, należących do rodziny Ryżych. Obecnie mieszka w Polsce. Ma 7-letnią córeczkę Sylwię i zajmuję się prowadzeniem istniejącej od czerwca 2005 roku galerii Constantinopol. Rodzina Ryżych od wielu pokoleń do dziś zbierała pamiątki rodzinne i dokumenty dotyczące założenia Adampola. Dzięki tej kontynuacji w tradycji i współpracy z instytucjami państwowymi powstał „Dom Pamięci Zofii Ryży”.
|
