Adampol-Polonezkoy
 



Polonezkoy/Adampol’un tarihi

 

Polonezkoy / Adampol’un kuruluşu

Adampol muhtariyetinin başlangıcı ve ekonomik kriz

Turizmin gelişmesi

Kültürel hayat, Leh-Türk ilişkileri

Polonezkoy’de görülmeye değer yerler:

 

Polonezkoy / Adampol’un kuruluşu

Polonezköy tarihi adıyla anılan Adampol, 1830 Polonya Ayaklanmasında Hükümet Başkanı, daha sonra Polonya göçmenlerinin siyasi lideri olan prens Adam Czartoryski tarafından 1842 yılında kuruldu. Köyün adı, kurucusunun adı Adam’dan Adamköy (Lehçe: Adampol) olarak türetilmiştir.

O zamanlar Polonya siyasi göçünün merkezi Paris’ti, prens Adam Czartoryski’nin amacı ise ikinci bir siyasi merkezi Türkiye’de kurmaktı. Bu amaçla Michal Czajkowski’yi temsilcisi sıfatıyla Türkiye’ye göndermişti. Türkiye’de 1850 yılında İslamiyet’i kabul ettikten sonra Mehmed Sadık Paşa olarak tanınan Czajkowski ise Türkiye’de faaliyet gösteren Lazaryen rahiplerden gelecekte Adampol’un kurulacağı ormanlık bir araziyi satın aldı
İlk başta ancak 12 kişinin oturduğu köye sonraki yıllarda, en çok geliştiği dönemde 220 sakin yerleşti.
Yıllar geçtikçe Polonezkoy/Adampol gelişti, köyün nüfusu 1830 Polonya Ayaklanması ve 1853 Kırım Savaşına katılan askerlerin yanı sıra Sibirya sürgünü ve Çerkez esaretinden kaçan Polonyalılarla arttı.

İlk Polonezkoy sakinleri çiftçilik, hayvancılık ve ormancılıkla meşguldü. Daha II. Dünya savaşı öncesinden başlayarak ilk tatilciler Polonezkoy’e gelmeye başladı. 1938 yılında Polonezkoy sakinleri TC vatandaşı oldular.

 

<<başa dön


Adampol muhtariyetinin başlangıcı ve ekonomik kriz

1968 yılında Polonezkoy sakinleri işledikleri topraklar üzerinde tapu hakkına sahip oldular, Czartoryski ailesinin varisleri ise Polonezkoyluler lehine iyelik haklarından vazgeçtiler.

O yıllar Polonezkoyluler için gerçekten zor bir dönemdi, olumsuz ekonomik şartlar yüzünden Polonezkoy sakinlerinin bazıları topraklarını sattı. Aynı zamanda ABD, Avustralya, Almanya ve İtalya’ya bir göç dalgası başladı.

 

<<başa dön


Turizmin gelişmesi

Polonezkoy idari sınırları içerisinde başlangıçta Çavuşbaşı çiftliği de bulunuyordu.
20. yüzyılın 50’li yıllarında Anadolu’dan büyük sayıda göçmen bu çiftliğe yerleşmeye başladı.
1954 yılında Polonezkoy’un nüfusu 150 kişi iken Çavuşbaşı’nınki 250 kişiyi bulmuştu. 1958 yılında Polonezkoy’un muhtarı Lesław Ryży (Leslav Rizi), bugünlerde kent statüsüne sahip olan Çavuşbaşı çiftliğini Polonezkoy kazasından ayırmaya karar verdi. Polonezköy bu gun Beykoz ilçesinin en meşhur köylerinden birisidir.
70’li yıllarda Polonezköy’e elektrik şebekesi ve şose ulaştırıldı.

Aynı yıllarda birinci, 1988 yılında ise ikinci Boğaziçi köprüsü inşa edildi. Ormanlarla çevrili Polonezköy’ün Kara Deniz sahilinden uzaklığı 20 km, Boğaziçi kıyılarından ise 15 km’dir. Ulaşım imkanları, coğrafi konumu ve güzel manzaraları sayesinde Polonezkoy bir tarım köyünden tatil köyüne değişmiştir.

Polonezkoy’de toprak köy sakinlerine ya da polonezkoy’e dinlenmeye gelen zengin ve meşhur şahıslara aittir. Birçok villa tanınmış kişilere aittir. Nihat Boytüzün, Erol Simavi, Haldun Simavi, Erol Evgin, Metin Akpınar, Haldun Dormen gibi.Toprakla uğraşanlar ise genelde bu geleneği ayakta tutmak ya da kendi zevki için yapan yaşlı kişilerdir
Polonezkoy’un gelişmesi ve köydeki ekonomik şartların düzelmesiyle birlikte – 80’li yıllarda yurt dışına göç eden gençler polonezkoy’e dönmeye ve köyde pansiyon, lokanta ve çayevi işletmeye başladılar.


 

<<başa dön

 

Kültürel hayat, Leh-Türk ilişkileri

Polonezkoy / Adampol, varlığının en başından beri elitlerin ilgisini çekiyor ve ünlü kişilerce ziyaret ediliyordu.
Polonezkoy’e gelen ünlüler arasında Macar piyanist Ferenc Liszt (1847), Fransız yazar Gustave Flaubert (1850), Çek yazar Karel Droz (1904), T. C.’nin ilk Cumhurbaşkanı Kemal Atatürk (1937), sonradan Jan 23 adıyla papa olan nuncio piskopos Angelo Roncalli (bu ziyaret sırasında birkaç Adampollu çocuğa konfirmasyon sakramentini vermişti) ve T. C. Hükümeti temsilcileri ile birlikte Polonezkoy’e gelen, Polonya’nın II. Dünya Savaşı sonrasındaki dış işleri bakanı Adam Rapacki (1961) de bulunuyor. Ayrica dünyaca tanınan sopranomuz Leyla Gencer de burada doğmuştur.

1985 yılında T. C. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, 1994 yılında ise Polonya Devlet Başkanı Lech Walesa Polonezkoy’u ziyaret etti. Bir sonraki Polonya Devlet Başkanı Aleksander Kwasniewski ise 1996 ve 2000 yıllarında olmak üzere iki defa polonezkoyu ziyaret etmiştir. Polonya Devlet Başkanı Aleksander Kwasniewski ise 1996 ve 2000 yıllarında olmak üzere iki defa polonezkoyu ziyaret etmiştir.Son ziyareti esnasında Aleksander Kwasniewski, Zofia Rizi Anı Evini de gezmiştir. Bu ziyaretten iki sene sonra Polonezkoy’un kuruluşunun 160. yıldönümü törenle kutlandı.

Leh-Türk ilişkileri’nin gelişmesi sayesinde Polonezkoyluler, bir taraftan sık sık Polonya’dan gelenleri misafir ederken, diğer taraftan da ecdatlarının ülkesini ziyarete giderler. Halihazırda Polonezkoy’de aşagı yukarı 1000 kişi oturmakta, bu grubun içinde 40 kişi düzgün Polonyaca konuşmaktadır. Adampol- Polonezköy’de her yaz Polonezkoy’un Polonya ile olan bağlarını vurgulayan Polonezkoy festivali düzenlenmektedir. Polonezkoyluler, bu festivale katılan folklor gruplarını kendi maddi olanaklarını kullanarak getirtiyorlar.

 

<<başa dön


Polonezkoy’de görülmeye değer yerler:

 Polonezkoy’de görülmeye değer yerler:

- „Zofia RIzI Anı Evi” - Ryzy Ailesine ait eski ve yeni fotoğraflar, kitaplar, belgeler. İç mekan.
- Czestochova Meryem Ana Kilisesi
- Polonezkoy mezarligi: - Polonya milli şairi Juliusz Slowacki’nin aşık olduğu Ludwika Śniadecka’nın mezarının yanı sıra Polonya Cumhuriyeti Milli Savaş ve Şehitlikler Konseyi tarafından restore edilen 92 diğer tarihi mezar.

 

 

<<başa dön

 

© All rights reserved Agnes Modlinska

Projekt i Wykonanie